{"id":4233,"date":"2019-06-23T23:36:14","date_gmt":"2019-06-23T16:36:14","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=4233"},"modified":"2019-06-23T23:53:18","modified_gmt":"2019-06-23T16:53:18","slug":"nam-dieu-cho-lam-khi-so-cuu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.net\/?p=4233","title":{"rendered":"N\u0103m \u0111i\u1ec1u ch\u1edb l\u00e0m khi s\u01a1 c\u1ee9u"},"content":{"rendered":"<p>Claudia Hammond &#8211; BBC Future<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u1ebfu b\u1ea1n b\u1ecb b\u1ecfng, \u0111\u1eebng d\u00f9ng b\u01a1, h\u00e3y \u0111\u1ec3 v\u00f2i n\u01b0\u1edbc x\u1ea3 v\u00e0o \u0111\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 20 ph\u00fat<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/01.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4239 aligncenter\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/01.jpg\" alt=\"\" width=\"820\" height=\"461\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/01.jpg 976w, https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/01-300x169.jpg 300w, https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/01-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 820px) 100vw, 820px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p s\u01a1 c\u1ee9u, ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1ng s\u1ed1ng, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn \u0111ang l\u00e0m sai.<\/strong><\/p>\n<p>S\u01a1 c\u1ee9u t\u1ed1t c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft. Nh\u01b0ng khi ch\u00fang ta t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1ch ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a n\u00f3, th\u00ec sau nhi\u1ec1u n\u0103m l\u1eddi khuy\u00ean d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i, ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ta \u0111\u00e3 h\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y nay \u0111\u00e3 l\u1ea1c h\u1eadu.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ngh\u0129 sai ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t v\u1ec1 s\u01a1 c\u1ee9u \u2026 v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec b\u1ea1n n\u00ean l\u00e0m thay v\u00e0o \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u ngh\u0129 sai 1: B\u00f4i b\u01a1 l\u00ean v\u1ebft b\u1ecfng<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch ch\u1eefa d\u00e2n gian \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7. N\u00f3 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ph\u00e1t minh ra khoa c\u1ea5p c\u1ee9u, b\u00e1c s\u0129 ph\u1eabu thu\u1eadt ng\u01b0\u1eddi Ph\u1ed5, T\u01b0\u1edbng Friedrich Von Esmarch.<\/p>\n<p>M\u1ecdi v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng do b\u1ecfng \u0111\u1ec1u r\u1ea5t \u0111au khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed. Ph\u1ee7 l\u00ean n\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ea5t m\u00e1t nh\u01b0 b\u01a1 s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m ch\u00fat \u00edt c\u01a1n \u0111au trong m\u1ed9t th\u1eddi gian. Nh\u01b0ng c\u01a1n \u0111au s\u1ebd s\u1edbm tr\u1edf l\u1ea1i, v\u00e0 vi\u1ec7c ng\u0103n v\u1ebft b\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi kh\u00f4ng kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3 ngu\u1ed9i \u0111i, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef nhi\u1ec7t l\u1ea1i b\u00ean trong, l\u00e0m v\u1ebft b\u1ecfng n\u1eb7ng h\u01a1n l\u00ean.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c v\u1ebft b\u1ecfng, thay v\u00e0o \u0111\u00f3, l\u1eddi khuy\u00ean chung l\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf b\u1ea5t k\u1ef3 qu\u1ea7n \u00e1o v\u00e0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c n\u00e0o ch\u1ea1m v\u00e0o v\u1ebft b\u1ecfng, sau \u0111\u00f3 v\u1eb7n v\u00f2i cho n\u01b0\u1edbc x\u1ea3 v\u00e0o \u0111\u00f3 trong th\u1eddi gian l\u00e2u h\u01a1n b\u1ea1n ngh\u0129, t\u1edbi 20 ph\u00fat. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ng\u0103n cho da kh\u00f4ng b\u1ecb ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecfng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m v\u00f9ng n\u00e0y b\u1ecb t\u00ea c\u00f3ng \u0111i.<\/p>\n<p>Khi v\u1ebft b\u1ecfng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ngu\u1ed9i ho\u00e0n to\u00e0n, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng v\u1ea3i s\u1ea1ch, ho\u1eb7c m\u00e0ng b\u1ecdc th\u1ef1c ph\u1ea9m, ho\u1eb7c m\u1ed9t t\u00fai nylon ph\u1ee7 l\u00ean n\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb nhi\u1ec5m tr\u00f9ng.<\/p>\n<p>Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng m\u00e0 b\u00f4i b\u01a1 l\u00ean v\u1ebft b\u1ecfng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 h\u1eefu \u00edch: n\u1ebfu b\u1ea1n b\u1ecb b\u1ecfng v\u00ec nh\u1ef1a \u0111\u01b0\u1eddng n\u00f3ng. Ch\u1ea5t b\u00e9o trong b\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap nh\u1ef1a \u0111\u01b0\u1eddng bong ra, v\u00e0 b\u1edbt \u0111au<\/p>\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u ngh\u0129 sai 2: D\u00f9ng tay \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft b\u1ecb \u00e9p, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i h\u01a1n l\u00e0 l\u1ee3i.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/02.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4240\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/02.jpg\" alt=\"\" width=\"625\" height=\"351\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/02.jpg 625w, https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/02-300x168.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><\/a><\/p>\n<p>C\u1ea3 c\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u01a1 c\u1ee9u l\u1eabn l\u1eddi khuy\u00ean y t\u1ebf \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u theo th\u1eddi gian<\/p>\n<p>N\u1ebfu ai \u0111\u00f3 b\u1ecb ng\u1eebng tim, th\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng l\u00e0 c\u00f3 ai gi\u00fap th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u1ed3i s\u1ee9c tim ph\u1ed5i (CPR ho\u1eb7c c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o) hay kh\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc khi h\u1ed7 tr\u1ee3 y t\u1ebf t\u1edbi.<\/p>\n<p>N\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 d\u1ef1 kh\u00f3a h\u1ecdc s\u01a1 c\u1ee9u, b\u1ea1n s\u1ebd h\u1ecdc c\u00e1ch quan s\u00e1t l\u1ed3ng ng\u1ef1c v\u00e0 gh\u00e9 s\u00e1t \u0111\u1ea7u nghe ti\u1ebfng th\u1edf. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111ang th\u1edf th\u00ec b\u1ea1n n\u00ean g\u1ecdi b\u00e1o d\u1ecbch v\u1ee5 c\u1ea5p c\u1ee9u v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn s\u01a1 c\u1ee9u c\u0169ng cho b\u1ea1n bi\u1ebft r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 khi b\u1ea1n kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1edf b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng hay kh\u00f4ng, b\u1ea1n v\u1eabn n\u00ean ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi khuy\u00ean, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o v\u00ec h\u1ecd s\u1ee3 l\u00e0m h\u1ea1i nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 t\u1ed1t.<\/p>\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh \u1edf Yokohama, th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn th\u1ee9 hai c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, theo d\u00f5i c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c \u0111\u00e3 l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o \u0111\u1ec3 xem vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y nguy c\u01a1 l\u1edbn h\u01a1n hay kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o cho 910 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh. Th\u1ef1c t\u1ebf, trong s\u1ed1 n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 26 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u1eebng tim. V\u00e0 trong s\u1ed1 26 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, vi\u1ec7c h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o ch\u1ec9 g\u00e2y ra r\u1eafc r\u1ed1i \u1edf ba tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, v\u1edbi m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p g\u1eaby x\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn.<\/p>\n<p>C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00f4ng n\u00ean s\u1ee3 l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o ngay c\u1ea3 khi h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1ec1 th\u1ef1c tr\u1ea1ng. H\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u1ea1ng s\u1ed1ng.<\/p>\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u ngh\u0129 sai 3: \u0110\u1ec3 l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o \u0111\u00fang c\u00e1ch, b\u1ea1n c\u1ea7n ph\u1ea3i \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t \u0111i k\u00e8m v\u1edbi \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u trong th\u1eadp k\u1ef7 qua. H\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o chu\u1ea9n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00e0m lu\u00e2n phi\u00ean \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c 15 l\u1ea7n r\u1ed3i \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t 2 l\u1ea7n. Sau \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y r\u1eb1ng 2 l\u1ea7n \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t sau m\u1ed7i 30 l\u1ea7n \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y nay l\u00e0 l\u1eddi khuy\u00ean ti\u00eau chu\u1ea9n.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o nh\u01b0ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00edt b\u1ecb ng\u1eebng ngh\u1ec9 h\u01a1n v\u00e0 t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i nhi\u1ec1u h\u01a1n cho vi\u1ec7c \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c gi\u00fap m\u00e1u ch\u1ea3y t\u1edbi n\u00e3o. M\u1eb7c d\u00f9 m\u00e1u c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 oxy, \u00edt nh\u1ea5t th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn n\u00e3o. Ba th\u1eed nghi\u1ec7m ng\u1eabu nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t so s\u00e1nh c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p cho th\u1ea5y 2 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 .<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng khi k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch l\u1ea1i, th\u00ec t\u1ef7 l\u1ec7 s\u1ed1ng s\u00f3t t\u0103ng 22% n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c (nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o v\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn qua \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u t\u1edbi \u0111ang tr\u00ean xe c\u1ee9u th\u01b0\u01a1ng) ch\u1ec9 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c th\u00f4i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ebb em ho\u1eb7c c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p g\u1ea7n ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i, v\u1eabn n\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng vi\u1ec7c \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat l\u00e0 tin t\u1ed1t v\u00ec 2 l\u1ebd. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, m\u1ecdi vi\u1ec7c n\u00e2ng cao t\u1ef7 l\u1ec7 s\u1ed1ng s\u00f3t t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t. Nh\u01b0ng th\u1ee9 hai l\u00e0, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n v\u00e0o cu\u1ed9c. N\u00f3i cho c\u00f9ng, nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn d\u1ec5 nh\u1edb h\u01a1n, ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ec5 tham gia v\u00e0o h\u01a1n. Th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111\u1ec3 b\u1ea1n v\u1eeba ch\u01a1i v\u1eeba h\u1ecdc c\u00e1ch l\u00e0m.<\/p>\n<p>Ba\u0309n quy\u00ea\u0300n hi\u0300nh a\u0309nhGETTY IMAGESImage captionL\u00e0m h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o m\u00e0 kh\u00f4ng \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t l\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n so v\u1edbi c\u00f3 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t, nh\u01b0ng ngay c\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 c\u00f3 39% ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 45% nam gi\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u00e1p mi\u1ec7ng th\u1ed5i ng\u1ea1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng s\u1eb5n s\u00e0ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u00e9p l\u1ed3ng ng\u1ef1c \u0111\u00e2u. Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea1i H\u1ed9i Th\u1ea3o Khoa H\u1ecdc c\u1ee7a Hi\u1ec7p H\u1ed9i Tim M\u1ea1ch M\u1ef9 n\u0103m 2017 cho th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c e ng\u1ea1i v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ea1m v\u00e0o ng\u1ef1c ph\u1ee5 n\u1eef. Audrey Blewer \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n 20.000 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ng\u1eebng tim v\u00e0 th\u1ea5y r\u1eb1ng 45% nam gi\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c, so ph\u1ee5 n\u1eef, 39%.<\/p>\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u ngh\u0129 sai 4: B\u1ea1n kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng m\u00e1y sung \u0111i\u1ec7n v\u1edbi ai n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 tim ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ng\u1eebng \u0111\u1eadp<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ngh\u0129 sai l\u1edbn. N\u00f3i cho c\u00f9ng, m\u00e1y xung \u0111i\u1ec7n tim, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f4ng c\u1ed9ng nh\u01b0 nh\u00e0 ga, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c. B\u1ea1n kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm hi\u1ec3u li\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u0111\u1ed9t qu\u1ef5 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i v\u1edbi c\u00fa s\u1ed1c \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u1ed3i ph\u1ee5c nh\u1ecbp \u0111\u1eadp tim hay kh\u00f4ng: b\u1ea3n th\u00e2n m\u00e1y n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea7n l\u00e0m. N\u1ebfu c\u00fa s\u1ed1c \u0111i\u1ec7n l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u00e1t xung \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng t\u1ef7 l\u1ec7 s\u1ed1ng t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i n\u1ebfu m\u00e1y xung \u0111i\u1ec7n tim \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng thay v\u00ec ch\u1ec9 d\u00f9ng h\u00f4 h\u1ea5p nh\u00e2n t\u1ea1o. Nh\u01b0ng vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00fang \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i b\u1ec7nh vi\u1ec7n l\u00e0 r\u1ea5t \u00edt. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ng\u1ea1i d\u00f9ng n\u00f3. Christopher Smith \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Y Warwick \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0o n\u0103m 2017 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng nhi\u1ec1u th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00e1y n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u1edf \u0111\u00e2u, ho\u1eb7c s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3 th\u1ebf n\u00e0o. \u00d4ng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi s\u1ee3 s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3, ph\u00f2ng n\u00f3 g\u00e2y h\u1ea1i nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u1ee3i.<\/p>\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u ngh\u0129 sai 5: Ng\u1eeda \u0111\u1ea7u ra sau \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1ea3y m\u00e1u cam<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ed5 l\u1eafm r\u1ed3i, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nu\u1ed1t m\u00e1u m\u00ecnh ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed ngh\u1eb9t th\u1edf, m\u00e0 m\u00e1u cam v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ea3y. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n ch\u1ea3y m\u00e1u l\u00e0 b\u00f3p ch\u1eb7t ph\u1ea7n m\u1ec1m \u1edf m\u0169i v\u00e0 c\u00fai \u0111\u1ea7u v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc trong 10 ph\u00fat. N\u1ebfu m\u00e1u v\u1eabn ch\u1ea3y sau n\u1eeda gi\u1edd, h\u00e3y xin \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a y t\u1ebf.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n: <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/vietnamese\/vert-fut-44134486\">https:\/\/www.bbc.com\/vietnamese\/vert-fut-44134486<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Claudia Hammond &#8211; BBC Future &nbsp; N\u1ebfu b\u1ea1n b\u1ecb b\u1ecfng, \u0111\u1eebng d\u00f9ng b\u01a1, h\u00e3y \u0111\u1ec3 v\u00f2i n\u01b0\u1edbc x\u1ea3 v\u00e0o \u0111\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 20 ph\u00fat Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p s\u01a1 c\u1ee9u, ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1ng s\u1ed1ng, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn \u0111ang l\u00e0m sai. S\u01a1 c\u1ee9u t\u1ed1t c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":4240,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[117],"tags":[26,139,23,97,87,95,105,32,42,27,93,22,20,30,138,108,106,86,109,53,55,34,33,156,94,96,54,28,100,51,24,8,112,99,21,25,36,98,110],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/02.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4233"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4241,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4233\/revisions\/4241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}