{"id":3078,"date":"2017-04-28T21:28:04","date_gmt":"2017-04-28T14:28:04","guid":{"rendered":"https:\/\/tannamtu.id.vn\/?p=3078"},"modified":"2017-04-28T21:28:04","modified_gmt":"2017-04-28T14:28:04","slug":"dong-tam-dong-long-voi-dong-dat-bai-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tannamtu.net\/?p=3078","title":{"rendered":"\u0110\u1ed2NG T\u00c2M, \u0110\u1ed2NG L\u00d2NG v\u1edbi \u0110\u1ed2NG \u0110\u1ea4T &#8211; B\u00e0i 2"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\"><strong>\u0110\u1ecaA B\u1ea0 T\u1eeaNG PH\u1ea6N V\u00c0 T\u00cdN D\u1ee4NG CHO N\u00d4NG NGHI\u1ec6P<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">B\u00e1o <em>L\u2019Annam Nouveau \u2013 N\u01b0\u1edbc Nam m\u1edbi<\/em>, s\u1ed1 76 n\u0103m 1931.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1ec9 tr\u00edch m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00f4 t\u01b0 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00fap cho Ch\u00ednh quy\u1ec1n bi\u1ebft, c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n ch\u00fang t\u00f4i nh\u00ecn nh\u1eadn t\u1ed5ng qu\u00e1t \u00a0nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf ph\u00e1p l\u00fd \u00e1p d\u1ee5ng cho vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 s\u1edf h\u1eefu ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng b\u00e0o ch\u00fang t\u00f4i k\u00eau g\u00e0o \u0111\u00f2i \u0111\u01b0\u1ee3c vay v\u1ed1n l\u00e0m n\u00f4ng nghi\u1ec7p. V\u1eady m\u00e0 t\u00edn d\u1ee5ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn n\u1ebfu \u0111\u1ea5t v\u00e0 ru\u1ed9ng c\u00f3 h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u0103ng k\u00fd h\u1ed9 t\u1ecbch.<\/p>\n<p>\u0110\u1ecba b\u1ea1 chung \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh theo c\u00e1ch l\u1eadp nh\u1eefng s\u01a1 \u0111\u1ed3 t\u1eebng ph\u1ea7n. V\u00ec thi\u1ebfu nh\u00e2n vi\u00ean k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng, nhanh ch\u00f3ng, Thanh tra S\u1edf \u0110\u1ecba B\u1ea1, ng\u00e0i Bouchet, b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 C\u00f4ng s\u1ee9 Ph\u00e1p t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn d\u1ea1y cho ng\u01b0\u1eddi An Nam m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh d\u1ef1ng s\u01a1 \u0111\u1ed3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1ea5m v\u00e1n nh\u1ecf d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng, m\u1ed9t chi\u1ebfc th\u01b0\u1edbc k\u1ebb h\u1ecdc sinh, m\u1ed9t c\u00e2y b\u00fat ch\u00ec v\u00e0 m\u1ea5y c\u00e1i ghim b\u0103ng d\u00f9ng l\u00e0m c\u1ed9t ng\u1eafm tr\u00ean t\u1ea5m v\u00e1n \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c g\u00f3c, th\u1ef1c \u0111\u1ecba th\u00ec \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u1ed9t m\u1ed1c v\u00e0 \u0111o l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t theo d\u00e2y chuy\u1ec1n.<\/p>\n<p>C\u00e1ch th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u kh\u00e1 k\u1ef9 c\u00e0ng v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u00e0ng \u1edf t\u1ec9nh H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m s\u01a1 \u0111\u1ed3 t\u1eebng m\u1ea3nh cho ph\u1ea7n di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t \u0111ai c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c to\u00e1n h\u1ecdc kh\u00f4ng cao l\u1eafm, song ch\u00ed \u00edt c\u0169ng h\u01a1n c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ebd d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Gia Long m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t qua m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p.<\/p>\n<p>Sau n\u00e0y, ng\u00e0i Ho\u00e0ng Tr\u1ecdng Phu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ea1i tr\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y \u1edf t\u1ec9nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng. C\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean th\u01b0 k\u00fd \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 thu\u1ed9c S\u1edf \u0110\u1ecba ch\u00ednh; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ef9 s\u01b0 \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u1ed1c t\u00e2m s\u1ee9c v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 m\u1ec1m m\u1ecfng c\u1ea7n thi\u1ebft, ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111o \u0111\u1ea1c th\u1ef1c \u0111\u1ecba b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129, ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t c\u00f3 li\u00ean quan. Nh\u01b0 v\u1eady r\u1ed3i c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1 \u0111\u1ed3 t\u1eebng ph\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ec9nh kh\u00e1c thu\u1ed9c v\u00f9ng ch\u00e2u th\u1ed5 v\u1edbi \u00edt nhi\u1ec1u th\u00e0nh c\u00f4ng, tu\u1ef3 theo s\u1ef1 tham gia t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb quan ch\u1ee9c c\u00e1c c\u1ea5p.<\/p>\n<p>Than \u00f4i! thay v\u00ec \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u01b0 canh t\u00e2n n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn b\u1ed9, c\u00e1c l\u00e0ng \u0111\u00e3 coi n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng v\u00e0 v\u00f4 \u00edch \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1eadn tr\u1ecdng l\u1eadp m\u1ed9t b\u1ea3ng thanh to\u00e1n ti\u1ec1n c\u00f4ng \u00edt \u1ecfi v\u00e0 g\u1ea1t b\u1ecf nh\u1eefng \u00fd ni\u1ec7m kh\u1eaft khe v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1ea1o d\u1ef1ng b\u1ea3n s\u01a1 \u0111\u1ed3 n\u00e0y. m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u00fap nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t li\u00ean quan m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eefu \u00edch, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft nh\u1eefng m\u1ea3nh ru\u1ed9ng r\u1ea3i r\u00e1c thu\u1ed9c s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a m\u00ecnh trong v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng m\u00eanh m\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c cho ch\u00fang t\u00ednh ch\u00ednh danh r\u00f5 r\u00e0ng, h\u01a1n nh\u1eefng m\u1ea9u gi\u1ea5y lem nhem v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u ch\u1eef \u0111a ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, r\u1ed3i cu\u1ed9n l\u1ea1i c\u1ea5t trong c\u00e1c \u1ed1ng tre, khi c\u1ea7n tra t\u00ecm v\u00f4 c\u00f9ng v\u1ea5t v\u1ea3.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1m d\u00e2n l\u00e0ng ch\u00fang t\u00f4i t\u1ecf ra kh\u00f4ng quan t\u00e2m v\u00e0 s\u1ef1 v\u00f4 t\u00e2m \u1ea5y c\u00f2n v\u01b0\u1ee3t kh\u1ecfi tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3. \u0110\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch, k\u00eau g\u1ecdi vi\u1ec7c ch\u1ec9 r\u00f5 gi\u1edbi h\u1ea1n ph\u1ea7n s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng ch\u00e2n \u0111\u1ed9ng tay, \u0111\u1ec3 m\u1eb7c cho l\u00fd tr\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c m\u1ed9t k\u1ef3 m\u1ee5c n\u00e0o \u0111\u00f3 ch\u1ec9 b\u1ea3o nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00f3 mu\u1ed1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c \u0111o \u0111\u1ea1c. Nh\u00f3m n\u00e0y mu\u1ed1n l\u00e0m nhanh, c\u1ee9 ghi tu\u1ed1t nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1eabn v\u00e0o s\u1ed5 m\u00e0 kh\u1ecfi c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u tra g\u00ec c\u1ea3.<\/p>\n<p>V\u1eady th\u00ec l\u00e0m sao th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c khi m\u00e0 ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan n\u00e9 tr\u00e1nh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec h\u1ecd s\u1ee3, m\u00e0 v\u00ec h\u1ecd th\u1ea5y c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1eb3ng \u0111em \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch thi\u1ebft th\u1ef1c n\u00e0o. Tha h\u1ed3 d\u1ecda d\u1eabm h\u1ecd v\u1ec1 nh\u01b0ng h\u1eadu qu\u1ea3 c\u00f3 h\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea9y ra do nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn sai tr\u00e1i, h\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eady, r\u1ed3i c\u00f2n t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng: \u0111\u00e2u m\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 sai l\u1ea7m, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i sai l\u1ea7m kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi c\u00e1i quy\u1ec1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng y\u00ean \u1ed5n theo c\u00e1ch truy\u1ec1n th\u1ed1ng, ho\u1eb7c b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng th\u00e0nh v\u0103n, ho\u1eb7c b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng th\u00f4ng qua ch\u1ee9ng t\u00e1, d\u00f9 ph\u1ea3i kh\u00f4ng ng\u1eebng ki\u1ec7n t\u1ee5ng l\u1eabn nhau m\u1ed7i khi l\u00e0m phi\u1ec1n ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng x\u00f3m ch\u1ec9 v\u00ec m\u1ed9t b\u1edd ru\u1ed9ng d\u1ed1c hay m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed1 v\u1edb v\u1ea9n.<\/p>\n<p>S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 trong m\u1ecdi tranh ch\u1ea5p gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n, \u0111\u1ed9ng c\u01a1 duy nh\u1ea5t l\u00e0 do thi\u1ebfu thi\u1ec7n \u00fd. Khi hai ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n c\u00e3i c\u1ecd nhau v\u00ec m\u1ed9t m\u1ea9u \u0111\u1ea5t, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i c\u1edb \u0111\u1ec3 g\u00e2y s\u1ef1 phi\u1ec1n nhi\u1ec5u cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nhau, ch\u1ee9 c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u bi\u1ebft quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u v\u00e0 m\u00ecnh sai \u1edf ch\u1ed7 n\u00e0o.<\/p>\n<p>S\u1ef1 s\u1edf h\u1eefu c\u00e1c th\u1eeda ru\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 do truy\u1ec1n th\u1ed1ng, do s\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn ng\u1ea7m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch ti\u1ebfp gi\u00e1p \u1edf li\u1ec1n k\u1ec1, ho\u1eb7c do s\u1ef1 chi\u1ebfm gi\u1eef t\u1eeb nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi li\u00ean ti\u1ebfp, h\u01a1n l\u00e0 b\u1edfi danh ngh\u0129a v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn v\u1ec1 di\u1ec7n t\u00edch v\u00e0 b\u1edd bao \u1edf \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u khi ch\u1ec9 mang t\u00ednh m\u00f4 ph\u1ecfng, th\u00e0nh th\u1eed khi quy chi\u1ebfu nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u1edbi thi\u1ec7n \u00fd, ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft r\u00e0nh r\u1ebd v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2u.<\/p>\n<p>\u1ede m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00e0ng, danh ngh\u0129a s\u1edf h\u1eefu ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3, c\u00e1c trao \u0111\u1ed5i \u0111\u1ec1u b\u1eb1ng mi\u1ec7ng ho\u1eb7c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 vi\u1ec7c khai b\u00e1o v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb gi\u1edbi ch\u1ee9c c\u1ee7a x\u00e3. Khi b\u00e0 con s\u1ed1ng v\u1edbi nhau thu\u1eadn ho\u00e0, nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t hi\u1ebfm hoi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f3a gi\u1ea3i d\u1ec5 d\u00e0ng, \u00eam \u0111\u1eb9p, \u0111\u00f4i khi ch\u1ec9 b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng x\u00f3m c\u00f3 uy t\u00edn v\u1edbi c\u1ea3 \u0111\u00f4i b\u00ean.<\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng b\u1ed1i c\u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00e1c ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu nh\u1ecf \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i nh\u1edd nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a c\u01a1 quan t\u00edn d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp nh\u1eb1m ph\u1ee5c v\u1ee5 h\u1ecd?! V\u1eady l\u00e0, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i, m\u00e0 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u1ea7n nh\u1eefng c\u01a1 quan v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00edn d\u1ee5ng \u0111\u00f3. Khi c\u00f3 vi\u1ec7c t\u00ecnh c\u1edd, nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng di\u1ec7n t\u00edch ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng l\u1edbn, h\u1ecd ch\u1ec9 c\u1ea7n vui v\u1ebb \u0111em nh\u1eefng ch\u1eef k\u00fd v\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ebf ch\u1ea5p c\u1ee7a h\u1ecd s\u1edf h\u1eefu cho nh\u1eefng k\u1ef3 h\u00e0o m\u01b0\u1ee3n, nh\u1eefng v\u1ecb n\u00e0y mu\u1ed1n vay ng\u00e2n h\u00e0ng c\u1ea5p t\u1ec9nh nh\u01b0ng ch\u00ednh h\u1ecd l\u1ea1i \u00edt khi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ee3i m\u00e0 nh\u1edd vi\u1ec7c s\u1edf h\u1eefu danh ch\u00ednh v\u00e0 h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ecba b\u1ea1 h\u1ee3p l\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i cho h\u1ecd.<\/p>\n<p>\u1ede m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ednh \u0111\u1ebfn, \u0111\u00f3 l\u00e0, ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 c\u00e1c m\u1ea3nh ru\u1ed9ng r\u1ea5t nh\u1ecf m\u1edbi t\u1ef1 tay m\u00ecnh tr\u1ed3ng c\u1ea5y, canh t\u00e1c tr\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t l\u1edbn th\u01b0\u1eddng cho thu\u00ea ru\u1ed9ng ho\u1eb7c cho c\u1ea5y r\u1ebd. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ecd (ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t. ND), m\u00e0 ch\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u00ea ru\u1ed9ng \u0111\u1ec3 canh t\u00e1c ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 t\u00e1 \u0111i\u1ec1n m\u1edbi c\u1ea7n t\u00edn d\u1ee5ng!<\/p>\n<p>\u1ede trong m\u1ed9t l\u00e0ng, khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng c\u00f3 vi\u1ec7c c\u1ea7n ti\u1ec1n, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u bi\u1ebft v\u00e0 hi\u1ec3u ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u00ec nhu c\u1ea7u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 th\u00e0nh th\u1eadt, qua \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi cho vay kh\u00f4n ngoan l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c, k\u1ec3 c\u1ea3 vi\u1ec7c ng\u1ecf l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec h\u1ecd bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n m\u01b0\u1ee3n ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 canh t\u00e1c, bao gi\u1edd c\u0169ng s\u1ebd tr\u1ea3.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n An Nam th\u1ebf ch\u1ea5p ru\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eb9 d\u1ea1 \u0111\u1ebfn k\u1ef3 l\u1ea1, b\u1edfi v\u00ec anh ta bi\u1ebft c\u00e1c ch\u1ee7 n\u1ee3 v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i l\u00e0ng, ch\u1eb3ng th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec tr\u00ean nh\u1eefng m\u1ea3nh ru\u1ed9ng nh\u1ecf b\u00e9 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 anh ta m\u1edbi bi\u1ebft c\u00e1ch l\u00e0m cho n\u00f3 sinh s\u1ea3n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea5y, nh\u1eefng d\u1eef li\u1ec7u c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00edn d\u1ee5ng trong n\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 th\u1ebf, m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 tham v\u1ecdng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft. B\u1edfi l\u1ebd nh\u01b0 ta th\u1ea5y, n\u00f3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng h\u01a1n nhi\u1ec1u: \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i h\u1ec7 th\u1ed1ng khai th\u00e1c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t \u0111ai n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u0129nh canh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i thu\u00ea ru\u1ed9ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 t\u00e1 \u0111i\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u00fat g\u00ec \u0111\u00f3 cho ch\u00ednh h\u1ecd, thay v\u00ec su\u1ed1t \u0111\u1eddi h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng n\u00f4 l\u1ec7 kh\u1ed1n kh\u1ed5 c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb cho vay gi\u00e0u c\u00f3.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u1ea7n nh\u1eb1m t\u1edbi ph\u1ea3i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u01a1 s\u1edf l\u00e0 x\u00e3, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb m\u1ed9t H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh ch\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n c\u00e1c ch\u1ee7 nh\u00e0 b\u0103ng ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y.<\/p>\n<p><strong>Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh<\/strong><\/p>\n<p><u>Ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch<\/u>: <strong>D\u01b0\u01a1ng T\u01b0\u1eddng.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/N\u00f4ng-d\u00e2n-g\u1eb7t-l\u00faa.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-3079\" src=\"https:\/\/tannamtu.id.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/N\u00f4ng-d\u00e2n-g\u1eb7t-l\u00faa-1024x756.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"406\" srcset=\"https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/N\u00f4ng-d\u00e2n-g\u1eb7t-l\u00faa.jpg 1024w, https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/N\u00f4ng-d\u00e2n-g\u1eb7t-l\u00faa-300x221.jpg 300w, https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/N\u00f4ng-d\u00e2n-g\u1eb7t-l\u00faa-768x567.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">N\u00f4ng d\u00e2n g\u1eb7t l\u00faa<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\n<p style=\"text-align: center\">\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Cadastre parcellaire et Cr\u00e9dit agricole<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">L&#8217;Annam Nouveau No 76 . 1931<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><strong>NGUYEN-VAN-VINH<\/strong><\/p>\n<p>Ceci n\u2019est pas une critique mais une \u00e9tude impartiale ayant pour but de renseigner l\u2019Administration sur la fa\u00e7on dont nos paysans consid\u00e8rent en g\u00e9n\u00e9ral toutes les m\u00e9thodes scientifiques et juridiques appliqu\u00e9es \u00e0 l\u2019identification de la propri\u00e9t\u00e9.<\/p>\n<p>Nos compatriotes r\u00e9clament \u00e0 cors et \u00e0 cris du cr\u00e9dit pour l\u2019agriculture. Or, le cr\u00e9dit n\u2019est possible que si les terres et les rizi\u00e8res ont leur \u00e9tat-civil.<\/p>\n<p>Le cadastre g\u00e9n\u00e9ral \u00e9tant fait, il a \u00e9t\u00e9 proc\u00e9d\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9tablissement des plans parcellaires. Comme le personnel technique manque pour mener rapidement ce travail, M. l\u2019Inspecteur du S. C. Bouchet, alors R\u00e9sident de France \u00e0 Haiduong, avait con\u00e7u l\u2019id\u00e9e d\u2019apprendre aux Annamites une m\u00e9thode simple pour lever eux-m\u00eames le plan de leurs rizi\u00e8res, au moyen d\u2019une simple planchette, mont\u00e9e sur pieds, d\u2019une r\u00e8gle d\u2019\u00e9colier, d\u2019un crayon et de quelques \u00e9pingles servant de mires sur la planchette, pour la d\u00e9termination des angles, le terrain \u00e9tant rep\u00e9r\u00e9 par des jalons et mesur\u00e9 \u00e0 la cha\u00eene. Le proc\u00e9d\u00e9 a \u00e9t\u00e9 parfaitement compris et des villages de Haiduong ont pu faire eux m\u00eames le plan parcellaire de leur territoire avec une pr\u00e9cision peu math\u00e9matique mais au moins sup\u00e9rieure \u00e0 celle des cartes dress\u00e9es sous Gia-long dont nous avons pu examiner quelques exemplaires.<\/p>\n<p>Enfin, il a \u00e9t\u00e9 donn\u00e9 \u00e0 S. E. Hoang trong Phu d\u2019\u00eatre l\u2019organisateur et l\u2019animateur de l\u2019application g\u00e9n\u00e9ralis\u00e9e de la m\u00e9thode, dans Hadong. Les <em>th\u01b0-k\u00ed<\/em> arpenteurs ont travaill\u00e9 sous la direction des ing\u00e9nieurs du Cadastre qui se sont d\u00e9vou\u00e9s \u00e0 cette \u0153uvre avec toute la souplesse requise, prenant les g\u00e9om\u00e8tres improvis\u00e9s comme ils sont, et la mauvaise volont\u00e9 des propri\u00e9taires int\u00e9ress\u00e9s comme elle est. On est arriv\u00e9 ainsi \u00e0 avoir les plans parcellaires de presque toute la province.<\/p>\n<p>La m\u00eame tentative a \u00e9t\u00e9 faite dans d\u2019autres provinces du delta avec plus ou moins de succ\u00e8s, suivant l\u2019ardeur que les mandarins ont bien voulu y mettre.<\/p>\n<p>Les villages au lieu d\u2019accueillir cette innovation comme un progr\u00e8s, n\u2019y voient h\u00e9las! qu\u2019une charge nouvelle pour eux inutile. On a eu soin cependant d\u2019\u00e9tablir un tarif de r\u00e9mun\u00e9ration d\u00e9risoire et d\u2019\u00e9carter toute id\u00e9e inquisitoriale de ce lever de plans, qu\u2019on a voulu uniquement profitable\u00a0 aux propri\u00e9taires int\u00e9ress\u00e9s, pour reconna\u00eetre leurs rizi\u00e8res diss\u00e9min\u00e9es dans la vaste plaine et pour en obtenir des titres autrement plus pr\u00e9cis que les bouts de torchons barbouill\u00e9s de caract\u00e8res illisibles pour la plupart, qu\u2019ils conservent enroul\u00e9s dans des tubes de bambou et dont la consultation est si p\u00e9nible.<\/p>\n<p>L\u2019insouciance que montrent nos villageois d\u00e9passe toute imagination. Appel\u00e9s \u00e0 montrer les limites de leur propri\u00e9t\u00e9, la plupart ne se sont pas d\u00e9rang\u00e9s, laissant au <em>l\u00fd-tr\u01b0\u1edfng<\/em> ou \u00e0 un notable quelconque montrer ce qu\u2019ils veulent aux arpenteurs, qui, pour aller vite, inscrivent sur les registres les indications qui leur sont donn\u00e9es sans les v\u00e9rifier. Comment le faire d\u2019ailleurs si les int\u00e9ress\u00e9s eux-m\u00eames se d\u00e9robent, non pas par crainte, mais par paresse et insouciance, n\u2019attachant aucune utilit\u00e9 pratique \u00e0 ce travail? On a beau les menacer des cons\u00e9quences les plus pr\u00e9judiciables pour eux, pouvant r\u00e9sulter de fausses indications, ils ne bougent pas, se disant en eux-m\u00eames que les erreurs sont si g\u00e9n\u00e9rales qu\u2019elles ne peuvent \u00eatre oppos\u00e9es \u00e0 leur droit absolu \u00e9tabli \u00e0 la mani\u00e8re traditionnelle, soit par preuves \u00e9crites soit par preuves testimoniales, quittes \u00e0 se faire des proc\u00e8s interminables quand l\u2019envie leur prend d\u2019ennuyer le voisin pour un talus ou un foss\u00e9. La v\u00e9rit\u00e9 est que dans toute contestation entre paysans, la mauvaise foi des parties est le seul mobile. Quand deux paysans se chicanent pour un bout de terrain, c\u2019est pour occasionner l\u2019un \u00e0 l\u2019autre des ennuis, mais ils savent tous deux o\u00f9 est leur droit et o\u00f9 est leur tort.<\/p>\n<p>La propri\u00e9t\u00e9 s\u2019\u00e9tablit beaucoup plus par tradition, par la reconnaissance tacite des riverains, par\u00a0 la continuit\u00e9 de l\u2019occupation, que par les titres qui sont de simples rep\u00e8res. Les indications de surfaces et de bornages y sont souvent si approximatives qu\u2019on sait \u00e0 quoi s\u2019en tenir quand on s\u2019y r\u00e9f\u00e8re de bonne foi. Dans certains villages, les titres de propri\u00e9t\u00e9 sont totalement absents et les \u00e9changes se font verbalement ou par simple d\u00e9claration aux autorit\u00e9s communales. Quand les concitoyens vivent ensemble en bonne harmonie, ils ne sont pas \u00e0 un talus pr\u00e8s, et les rares conflits sont r\u00e9gl\u00e9s \u00e0 l\u2019amiable, quelquefois par des voisins dont l\u2019attestation s\u2019impose aux parties.<\/p>\n<p>Comment, dans ces conditions, faire profiter les petits propri\u00e9taires des organismes de cr\u00e9dit institu\u00e9s \u00e0 leur intention ? Les seuls gros propri\u00e9taires peuvent en b\u00e9n\u00e9ficier et ils n\u2019en ont pas besoin g\u00e9n\u00e9ralement. Quand le hasard fait que des propri\u00e9taires peuvent justifier de leur droit sur de grandes surfaces, ils pr\u00eatent complaisamment leurs signatures et les gages qu\u2019ils poss\u00e8dent \u00e0 des notables qui veulent emprunter aux banques provinciales, mais ils usent rarement eux-m\u00eames des facilit\u00e9s que leur donne la possession de titres et de plans en r\u00e8gle.<\/p>\n<p>Il y a un autre fait dont il faut tenir compte, c\u2019est que seuls les tout petits propri\u00e9taires cultivent eux-m\u00eames leurs terres. Les gros propri\u00e9taires louent leurs rizi\u00e8res ou les donnent en m\u00e9tayage. Ce ne sont pas eux qui ont besoin de cr\u00e9dit, mais leurs locataires et leurs m\u00e9tayers.<\/p>\n<p>Dans le village, la sinc\u00e9rit\u00e9 des besoins du travailleur s\u2019\u00e9tablit par la notori\u00e9t\u00e9 publique et le pr\u00eateur avis\u00e9 se base sur elle pour faire ses avances \u00e0 bon escient, car l\u2019emprunteur qui travaille avec l\u2019argent qu\u2019on lui pr\u00eate le rembourse toujours.<\/p>\n<p>Le paysan annamite donne sa rizi\u00e8re en gage avec une l\u00e9g\u00e8ret\u00e9 inou\u00efe, parce qu\u2019il sait que le cr\u00e9ancier \u00e9tranger au village ne peut rien sur sa terre, que lui seul sait travailler et faire produire, quand elle n\u2019est pas grande.<\/p>\n<p>Voil\u00e0 les donn\u00e9es du probl\u00e8me du cr\u00e9dit agricole, que je n\u2019ai pas la pr\u00e9tention de r\u00e9soudre. Il est li\u00e9, on le voit, \u00e0 un probl\u00e8me beaucoup plus complexe, celui de la transformation de notre syst\u00e8me d\u2019exploitation du sol.<\/p>\n<p>Il semble cependant que quelque chose soit possible pour permettre aux fermiers, locataires, m\u00e9tayers et petits propri\u00e9taires de travailler un peu pour eux, au lieu d\u2019\u00eatre toujours le malheureux esclave du riche pr\u00eateur.<\/p>\n<p>L\u2019organisation \u00e0 envisager doit partir de la commune et non d\u2019un conseil d\u2019administration qui ne peut voir autrement les choses que comme les voient les banquiers europ\u00e9ens eux-m\u00eames.<\/p>\n<p><em>Retranscrit par PASCAL DELOHEN<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecaA B\u1ea0 T\u1eeaNG PH\u1ea6N V\u00c0 T\u00cdN D\u1ee4NG CHO N\u00d4NG NGHI\u1ec6P B\u00e1o L\u2019Annam Nouveau \u2013 N\u01b0\u1edbc Nam m\u1edbi, s\u1ed1 76 n\u0103m 1931. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1ec9 tr\u00edch m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00f4 t\u01b0 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00fap cho Ch\u00ednh quy\u1ec1n bi\u1ebft, c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n ch\u00fang t\u00f4i nh\u00ecn nh\u1eadn t\u1ed5ng qu\u00e1t \u00a0nh\u1eefng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":3079,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[26,139,23,97,87,95,105,32,42,27,107,93,22,20,30,108,86,109,53,55,34,33,156,94,96,54,28,31,100,51,24,8,112,99,21,25,36,98,110],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/tannamtu.net\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/N\u00f4ng-d\u00e2n-g\u1eb7t-l\u00faa.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3080,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3078\/revisions\/3080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tannamtu.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}